Yusuf Arslan
31 Mayıs 2026
Finlandiya’daki Helsinki Üniversitesi ve İngiltere’deki Exeter Üniversitesi’nden bilim insanları, rüzgar türbinleri ile ilgili uzun süredir devam eden bir soruna ilginç bir çözüm geliştirdi. Araştırmalarında, kuşların farklı renklerde boyanmış rüzgar türbinlerine karşı tepkilerini incelediler. Çalışmada, beyaz, siyah, kırmızı-beyaz çizgili ve zehirli mercan yılanlarını andıran kırmızı-sarı-siyah desenler test edildi.
Yapılan deneylerde, kuşların en fazla kaçındığı desenin yılan renkleri olduğu belirlendi. Bilim insanları, özel ekranlar ve kuşlara uygun dokunmatik sistemler kullanarak kontrollü deneyler gerçekleştirdi. Elde edilen sonuçlar, kuşların beyaz türbin kanatlarına diğer renk tasarımlarına göre çok daha fazla yaklaştığını ortaya koydu. En fazla kaçınılan tasarım ise, kırmızı, sarı ve siyah renklerden oluşan uyarıcı desen oldu. Bilim insanlarına göre, bu durum evrimsel süreçte gelişen doğal savunma mekanizmalarından kaynaklanıyor; birçok hayvan, zehirli canlılarla ilişkilendirilen renk kombinasyonlarından içgüdüsel olarak uzak duruyor. Araştırma ekibi, bu ilkeyi rüzgar türbinlerine uygulayarak kuşları kanatlardan uzak tutmayı hedefliyor.
Araştırmanın ilginç bulgularından biri de, günümüzde yaygın olarak kullanılan beyaz türbin kanatlarının kuşlar açısından en riskli seçeneklerden biri olduğunun ortaya çıkması oldu. Bilim insanları, daha görünür ve dikkat çekici renklerin kuş ölümlerini azaltabileceğini belirtiyor. Norveç’te yapılan daha önceki bir çalışma, türbin kanatlarından yalnızca birinin siyaha boyanmasının kuş çarpışmalarını yaklaşık %70 oranında azaltabileceğini göstermişti.
Araştırmacılar, bu yöntemin tüm kuş ölümlerini ortadan kaldırmayacağını kabul etse de, düşük maliyetli ve kolay uygulanabilir bir çözüm olarak dikkat çektiğini vurguluyor. Farklı ülkelerde ve çeşitli kuş türleri üzerinde gerçekleştirilecek saha testlerinin başarılı olması halinde, rüzgar türbinlerinin tasarım standartlarının gelecekte değişebileceği öngörülüyor. Ayrıca, benzer uyarıcı desenlerin enerji nakil hatları, gökdelen camları ve kuşların çarpma riski taşıdığı diğer yapılar için de kullanılabileceği düşünülüyor.
